Bir akşam, çocuğunuza okuduğunuz kitabın kahramanı ona benziyor. Saçının o inatçı tutamı, en sevdiği tişört, mutfaktaki kedi, hatta babaannenin balkondaki sardunyaları. Sayfayı çevirdiğinizde küçük bir kahkaha duyuyorsunuz çünkü kitabın içindeki çocuk, kucağınızdaki çocuğun ta kendisi. İşte bütün mesele bu küçük tanıma anında saklı.
Bu yazı, kişiye özel hikâye kitabı kavramını dürüstçe açmak için var. Piyasada "kişiselleştirilmiş" diye satılan çok şey gördüm; çoğu, aynı metnin içine çocuğun adını yapıştırmaktan ibaret. Oysa gerçek bir kişiye özel hikâye kitabı, ailenin kendi hayatından çıkar. Yazılır, çizilir, mürekkebi kurutulur ve ancak ondan sonra eve gelir.
Kişiye Özel Hikâye Kitabı Tam Olarak Nedir
En sade tanımıyla; sizin gönderdiğiniz fotoğraflardan yola çıkarak, sıfırdan yazılmış bir metin ve elle hazırlanmış illüstrasyonlarla bir araya getirilen ciltli bir kitaptır. Fableself'te bir kitap şablondan üretilmez, fotoğraflarınızdan tek tek çizilir. Karakter çocuğunuzun yüzüdür; mekân sizin oturma odanız ya da yazın gittiğiniz o sahil olabilir. Hikâye, sizin anlattığınız küçük bir andan doğar.
Üç farklı baskı sunuyoruz. Petite 24 sayfa ve 10 çift sayfa görseli içerir, kısa ve şiirsel hikâyeler için ideal. Standard 28 sayfa, 12 çift sayfa; en çok tercih edilen boy. Deluxe 30 sayfa ve 13 çift sayfa, daha katmanlı anlatılar için. Hepsi sert kapak, dikişli ciltle hazırlanır. Yıllarca okunsun diye düşünülmüştür. Hem Türkçe hem İngilizce baskı seçeneğimiz var; iki dilde de aynı özenle çalışıyoruz.
Şablonlu "isimli" kitaplardan farkı
İnternette bolca rastlanan isimli hikâye kitabı ürünlerinin çoğu şöyle çalışır: önceden yazılmış bir metin vardır, içine çocuğun adı eklenir, bazen saç ve göz rengi seçtirilir. Bu güzel bir fikir, ama sınırı belli. Çünkü hikâye sizin değil; sadece adınız oraya konuk olmuştur.
Bizim yaptığımız iş başka bir kulvarda. Bir Fableself kitabında karakter, fotoğraftaki yüzdür; yer, sizin tarif ettiğiniz yerdir; olay, yaşanmış ya da yaşanması mümkün bir andır. Bu yüzden iki Fableself kitabı asla birbirine benzemez. Stüdyodaki ekip, her sipariş için ayrı bir senaryo masası kurar gibi çalışır.
Bir Aile İçin Neden Biricik Bir Hediyedir
Çocuk için özel hediye ararken çoğu ebeveynin gözden kaçırdığı bir şey var: çocuklar oyuncağı çabuk unutur, ama kendilerini bir hikâyenin içinde gördükleri o anı unutmazlar. Bunu defalarca duydum. Üç yaşındaki bir çocuğun, kitabın bir sayfasını parmağıyla göstererek "bak bu benim ayakkabım" demesi; sekiz yaşındaki bir çocuğun aynı kitabı yıllar sonra yeğenine okuması.
Aile albümü donmuş bir andır; kişiye özel hikâye kitabı ise o anın yürümeye, konuşmaya, başka anlara dönüşmeye başladığı yerdir.
Doğum günleri, ilk okul günü, kardeş bekleyen bir abi ya da abla, kaybedilen bir büyükanneye dair sıcak bir hatıra; bunların hepsi iyi birer başlangıç. Bir kişiselleştirilmiş hediye olarak kitabın gücü, paketinden çıktığı anla bitmemesidir. Raftan tekrar tekrar inecek bir nesnedir.
Yetişkinler için de işe yarar
Sadece çocuklar için değil. Nişanlanan bir çifte ortak hikâyelerini anlatan bir kitap; emekli olan bir öğretmene, sınıfındaki anılardan örülmüş bir cilt; göçmüş bir ailenin köklerini torunlara anlatan bir anı kitabı. Hepsi yaptığımız işin içine giriyor. Yetişkinlere yönelik kitaplarda dil biraz daha sakin, illüstrasyon biraz daha ölçülü oluyor; ama mantık aynı.
Süreç: Fotoğraftan Cilde
Süreci olabildiğince yalın tuttuk. Nasıl çalıştığımızı ayrıntılı anlattığımız sayfa da var, ama özetle beş adım.
1. Fotoğraflar
Genelde 6 ila 12 fotoğraf yeterli oluyor. Net yüz açıları, doğal ışık, farklı ifadeler işimize yarıyor. Profesyonel çekim şart değil; telefonla iyi ışıkta çekilmiş bir kare çoğu zaman stüdyo fotoğrafından daha canlı çıkıyor. Fotoğraflar bizde özel kalır, kitap size ulaştıktan sonra silinir. Bu, çocuk fotoğraflarını paylaşırken endişe duyan ebeveynler için önemli bir nokta; o yüzden sözleşmemizin merkezine koyduk.
2. An
Bir hikâyenin tohumu küçük bir andır. "Kızım her sabah ayakkabılarını yanlış ayağa giyiyor." "Oğlum köpeğimizle gizli bir dili olduğunu söylüyor." "Anneannem her bayram aynı kurabiyeyi yapar." Bu cümleler bizim için altın değerinde. Uzun bir özgeçmiş yazmanıza gerek yok; birkaç gerçek detay, iyi bir hikâye yazarı için yeter.
3. Stil seçimi
Şu an 24 farklı illüstrasyon stili sunuyoruz. Sulu boya masal kitabı dokusundan, Ghibli esintili sıcak manzaralara, karanlık fantazi gravürlerinden, Pixar tarzı üç boyutlu karakterlere kadar geniş bir yelpaze var; vintage gravür, siyah beyaz manga, pastel rüya gibi seçenekler de listemizde. Stillerin tamamını burada görebilirsiniz. Çoğu aile iki üç stil arasında kalıyor; o zaman küçük bir örnek kareyle hangisinin çocuğa daha çok yakıştığını gösteriyoruz.
4. Dijital prova
Bu adım, bizi şablon ürünlerden ayıran en somut yer. Hiçbir baskı, siz onaylamadan başlamaz. Önce hikâyenin tam metnini ve çift sayfa illüstrasyonlarının dijital provasını gönderiyoruz. Bir cümle değiştirmek, bir karakterin saç rengini düzeltmek, mutfaktaki kediyi eklemek; hepsi bu aşamada oluyor. Ödeme de bu provayı beğendikten sonra alınıyor. Yani önce kitabı görüyorsunuz, sonra karar veriyorsunuz.
5. Baskı ve cilt
Onayınız geldikten sonra dosya basımevine gider. Mat kuşe kâğıt, sert kapak, dikişli cilt. Standart üretim ve gönderim süresi, seçtiğiniz baskıya göre değişiyor; ayrıntıları sipariş sayfasında bulabilirsiniz. Kitap, kendi kutusunda çıkıyor. Hediye olarak gidecekse içine küçük bir not da koyabiliyoruz.
Birkaç Dürüst Not
Her işin bir öğrenme eğrisi olur. Üç yılda öğrendiğimiz şeyleri kısaca paylaşayım.
İyi fotoğraf, iyi kitap demek. Karanlıkta, gözleri kapalı, yüzü yarısı görünmeyen kareler illüstratörün işini zorlaştırıyor. İki iyi fotoğraf, on vasat fotoğrafa bedel.
Hikâyeyi siz yazmıyorsunuz, ama tonunu siz veriyorsunuz. Komik mi olsun, sakin mi, hafif hüzünlü mi; bunu söyleyin yeter. Gerisini editör ekibimiz toparlıyor.
Stilin çocuğun yaşına uyması önemli. Üç yaşındaki bir çocuğa karanlık fantazi gravürü çok güzel görünebilir ama kitapla bağ kuramayabilir. Petite baskıda yumuşak sulu boya, bu yaş için çoğu zaman daha doğru bir seçim.
İsmin geçtiği yer çok belirleyici. Bir isimli hikâye kitabı dediğinizde insanların aklına genelde kapakta büyük harflerle yazılmış bir isim geliyor. Biz ismi metnin içine, doğal yerlere yerleştiriyoruz; kapakta da var, ama bir başlık gibi değil, hikâyenin parçası gibi.
Başlamak İsterseniz
Bir kişiye özel hikâye kitabı, hızlı alışveriş sepetine atılan bir ürün değil; küçük bir işbirliği. Fotoğraflarınızı yüklüyorsunuz, bize o anı anlatıyorsunuz, biz size bir prova gönderiyoruz, siz onaylıyorsunuz, kitap eve geliyor. Arada bir sürü el var: yazar, illüstratör, editör, matbaacı, ciltçi. Ama dışarıdan bakınca tek bir akış gibi hissedilsin diye uğraşıyoruz. Sevdiğiniz birine vereceğiniz bir kişiselleştirilmiş hediye olarak da, kendi rafınızda kalacak bir aile yadigârı olarak da işe yarıyor.
Aklınızda bir an varsa, bir yüz varsa, bir his varsa; başlamak için zaten yeterli. Kalanını birlikte kurarız. Çoğu aile, bittikten sonra şunu söylüyor: "Bunu zaten yapmamız gerekiyormuş, sadece kimsenin yapacağını bilmiyorduk." Bizim de bu işi sevmemizin sebebi tam olarak o cümle.