Her yıl aynı sahne tekrarlanıyor. Babalar günü yaklaşıyor, markette kravat reyonuna gidiyorsunuz, ya da "dünyanın en iyi babası" yazan bir kupa alıyorsunuz. Baba büyük ihtimalle teşekkür edip kupayı dolaba kaldırıyor. Kötü bir hediye değil bu, sadece hiçbir şey anlatmıyor. Oysa çoğu babayla aramızda anlatılmayı bekleyen onlarca sahne var; sadece bunları bir yere koymayı düşünmüyoruz.
Bir babalar günü hediyesi seçerken asıl aradığımız şey nadiren nesnenin kendisi. Aradığımız, babanın "beni gerçekten tanıyorsun" hissini yaşaması. Bunu yapmanın en doğrudan yollarından biri, babanızla aranızdaki gerçek anılardan yola çıkıp elle resmedilmiş bir kitap hazırlatmak. Yazının geri kalanı bunun nasıl yapılacağıyla ilgili.
Kravattan farkı ne
Kravat, tıraş losyonu, ızgara seti; bunların hepsi babanın kullanabileceği şeyler. Ama kullanılan bir eşya ile hatırlanan bir eşya arasında fark var. Bir babalar günü hediyesi olarak kitap, babanın rafında durur, misafir geldiğinde gösterilir, yıllar sonra bile aynı duyguyla açılır. Çünkü içeriği o değiştirilebilir ürünlerin hiçbirinde yok: sizin ikinizin hikâyesi.
Fableself'te yaptığımız şey basit: gönderdiğiniz fotoğraflardan ve kısa notlardan yola çıkarak babanızla aranıza özgü bir hikâye yazıyor, sonra elle resimliyoruz. Şablon kullanılmıyor, aynı kitap iki kez basılmıyor. Kitaplar Türkçe ve İngilizce hazırlanabildiği için yurt dışında yaşayan babalar için de gönderilebiliyor.
Bir kupa tozlanır. Bir kitap, torunlara kadar rafta kalır.
Hangi anılar bir baba kitabına dönüşür
Burada da aynı yanılgıya düşülüyor: en büyük anı aranıyor. Oysa bir babayla ilişkiyi taşıyan şey genelde küçük, tekrar eden sahneler.
Somut bir sahne arayın
"Babam beni çok severdi" cümlesi resmedilemez. "Sabah okula giderken arabada hep aynı şarkıyı açar ve ikimiz de sesimizin yettiğince bağırırdık" cümlesi resmedilebilir. Hikâyeyi kurarken kendinize sorun: bunu bir oda, bir ışık, bir hareket olarak görebiliyor muyum?
Baba kitaplarında en çok işe yarayan anı kategorileri şunlar:
- Babanın size öğrettiği bir şey; bisiklete binmek, balık tutmak, araba kullanmak.
- Küçükken korktuğunuz bir şeyde babanın yanınızda olduğu an.
- Sadece ikinize ait bir ritüel; cumartesi sabahları kahvaltı, maç günleri, garaj tamiratları.
- Babanın sessizce yaptığı, o zaman fark etmediğiniz bir fedakârlık.
- Şimdi büyüdüğünüzde daha iyi anladığınız bir söz ya da davranış.
Şükran ile mizahı birlikte kullanın
En güzel baba kitapları sadece duygusal değil, aynı zamanda gülünç. Babanın tekrarladığı klişe bir espri, asla değişmeyen bir alışkanlık, ailenin yıllardır anlattığı bir anekdot. Yazarlarımız bunları hikâyeye ustaca yediriyor; siz sadece hammaddeyi, yani gerçek anıyı gönderiyorsunuz.
Örnek bir sahneden hikâyeye
Bize gelen notlardan biri şöyleydi: "Babam her pazar sabahı simit alır, ben daha uyanmadan mutfak masasına bırakırdı, uyandığımda hâlâ sıcak olurdu." Tek cümle, ama içinde bir zaman (pazar sabahı), bir mekân (mutfak masası) ve bir duygu (fark edilmeden yapılan özen) var. Yazarlarımız bu tek cümleyi alıp etrafına küçük bir sahne kuruyor: masadaki ışık, simidin kokusu, çocuğun yarı uykulu hâli. Sonuçta ortaya babanın gerçekten tanıyacağı bir sayfa çıkıyor. Siz büyük bir anlatı kurmak zorunda değilsiniz, tek cümlelik gerçek anılar bizim için yeterli malzeme.
Kayınpeder ve büyükbaba için de işliyor
Babalar günü sadece kendi babanız için düşünülmüyor artık. Kayınpederinize, büyükbabaya ya da çocuklarınızın "ikinci babası" saydığı bir amcaya da aynı mantıkla bir kitap hazırlanabiliyor. Tek fark, hikâyeyi kimin anlattığı. Eşinizin çocukluk anılarını siz göndermiyorsunuz, eşiniz gönderiyor; ya da torunlar büyükbabalarıyla ilgili anılarını bir araya getiriyor. Süreç aynı kalıyor, sadece anlatıcı değişiyor.
Deneyim hediyelerinden farkı
Son yıllarda "deneyim hediyesi" akımı da güçlendi; konser bileti, spa günü, uçuş dersi. Bunlar güzel anlar yaratıyor ama anın kendisi geçici. Kitap, tam tersine, o anı ya da o anıyı hatırlatan başka bir anıyı kalıcı bir nesneye dönüştürüyor. İkisi birbirinin alternatifi olmak zorunda değil; bir deneyim hediyesiyle birlikte, o deneyimin veya geçmiş bir anının resmedildiği küçük bir kitap vermek, ikisinin en iyi yanını birleştiriyor.
Hangi fotoğraflar işe yarar
Stüdyo kalitesi gerekmiyor. Telefonla çekilmiş, hatta biraz eski ve bulanık fotoğraflar gayet iyi çalışıyor. Birkaç noktaya dikkat etmek yeterli.
Yüz net görünsün. Sanatçılarımız yüz hatlarını referans alıyor, bu yüzden birkaç fotoğrafta babanın yüzü net ve doğrudan görünmeli.
Farklı yaşlardan fotoğraflar ekleyin. Eğer kitap birden fazla dönemi kapsıyorsa, örneğin çocukluğunuzdan bir anı ile bugünkü bir anı, o dönemlere ait fotoğraflar hikâyeye gerçeklik katıyor.
Mekân fotoğrafı unutmayın. Garaj, balkon, sahil kasabası, her neyse; hikâyede geçen mekânın fotoğrafı varsa illüstrasyon o mekânı da yakalıyor ve kitap genel bir baba-evlat hikâyesi olmaktan çıkıp sizinkine dönüşüyor.
Genelde sekiz ile on beş fotoğraf arası yeterli oluyor. Daha fazlası sanatçıya daha çok malzeme verir ama şart değil.
Hangi illüstrasyon stili babaya yakışır
Stüdyoda yirmi dört farklı illüstrasyon stili var. Baba kitapları için en sık tercih edilen birkaçını sıralayayım.
Sinematik, eğer baba biraz ciddi ve heybetliyse
Cinematic concept art stili derin gölgeler ve geniş çerçevelerle çalışıyor. Balıkçılık, dağcılık, askerlik gibi "büyük sahneli" anılar olan babalarda çok iyi duruyor.
Çizgi roman, eğer baba mizahı seven biriyse
Comic book stili renkli, enerjik ve biraz abartılı. Şakacı, hep espri yapan, çocuklarıyla oyun oynamaktan keyif alan babalar için doğal bir seçim.
Vintage gravür, eğer nostaljik bir hikâyeyse
Eski fotoğraflardan yola çıkan, "eski usul baba" hissini taşıyan hikâyelerde vintage gravür ya da retro midcentury stilleri çok yakışıyor. Sepya tonlar, geçmişi çağrıştırıyor. Tüm stilleri örnek sayfalarla birlikte stiller sayfasında inceleyebilirsiniz.
Zamanlama
Bir kitabın yazım, illüstrasyon ve baskı süreci birkaç hafta sürüyor. Babalar gününe bir ay kala başlamak rahat bir tempo sağlıyor, son hafta başlamak ise sıkışık oluyor. Yetişmeyecekse, dijital provanın ekran görüntüsünü babalar günü sabahı gösterip kitabı sonra teslim etmek de gayet iyi bir çözüm; sürecin nasıl işlediğini nasıl çalışır sayfasında adım adım görebilirsiniz.
Süreç boyunca en çok zaman alan adım genelde fotoğraf ve anı toplama kısmı oluyor, çünkü kardeşlerle ya da anneyle konuşup doğru anıları hatırlamak biraz araştırma gerektiriyor. Bu yüzden erken başlamanın asıl faydası baskı süresinden çok, doğru hikâyeyi bulma sürecine zaman tanımak. Aile grup sohbetinde "babamla ilgili en sevdiğiniz anı nedir" diye sormak bile şaşırtıcı derecede iyi malzeme çıkarıyor.
Bütçeye göre edisyon seçmek
Petite, Standard ve Deluxe olmak üzere üç baskı seçeneği sunuyoruz. Petite, ilk kez deneyecekler ya da birden fazla baba figürü için (kayınpeder ve baba birlikte) bütçe ayırmak isteyenler için uygun bir başlangıç. Standard, çoğu ailenin tercih ettiği orta seçenek; kağıt kalitesi ve sayfa sayısı bir raf kitabı hissi veriyor. Deluxe ise sert kapak ve daha kalın kağıtla, kırk yıllık evlilikler ya da emeklilik gibi büyük dönüm noktalarında tercih ediliyor. Hangisini seçerseniz seçin, içindeki hikâye ve illüstrasyon kalitesi aynı özenle hazırlanıyor; fark kapak ve kağıtta.
Sık sorulanlar
Baba yaşarken bu tür bir hediye tuhaf kaçar mı? Hayır, tam tersi. Kitap, babanın hâlâ hayattayken ona ne kadar değer verdiğinizi gösteren bir hediye.
Ödeme ne zaman alınıyor? Dijital prova onaylandıktan sonra. Beğenmediğiniz bir şey basılmıyor.
Fotoğraflarım ne oluyor? Fotoğraflar özel tutulur ve kitap gönderim sonrası silinir.
Kaç farklı baskı seçeneği var? Petite, Standard ve Deluxe olmak üzere üç edisyon sunuluyor, bütçenize göre seçebilirsiniz.
Bir babalar günü hediyesi olarak kitabın yaptığı şey aslında sade: baba ile aranızdaki hikâyeyi okunabilir bir nesneye çeviriyor. Yıllar sonra torunlar bile o kitabı rafından alıp okuyabilir. Hazır hissediyorsanız sipariş sayfasından küçük formu doldurarak başlayabilirsiniz; ilk adım sadece birkaç soru, fotoğraflar sonra gelir.