Geçen bayram bir müşterimiz bize yazmıştı. Babaannesine ne alacağını bilemiyormuş, çünkü kadının zaten her şeyi var, ihtiyaç duyduğu tek şey ilgi. Kolonya almış, terlik almış, geçen sene bir şal almış. Hiçbiri yanlış değildi ama hiçbiri de raftan inip sehpaya konmadı. Sonunda torunuyla babaannesinin arasındaki küçük ritüelleri anlatan bir kitap yaptırdı. O kitap şimdi babaannenin başucunda duruyor, misafir geldiğinde ilk gösterdiği şey oluyor.
Büyükanne büyükbabaya hediye seçmek zor, çünkü genelde bu kuşak bir eşyaya değil bir anlama ihtiyaç duyuyor. Yıllarca biriktirdikleri şeyler zaten evi dolduruyor. Onlara gerçekten dokunan şey, torunlarıyla kurdukları bağın bir yerde somutlaşması. Bunu yapmanın en doğrudan yolu, gerçek anılardan yola çıkıp özel olarak resmedilmiş bir kitap hazırlatmak.
Neden büyükanne büyükbabalar için hikâye kitabı işe yarıyor
Bu kuşak fotoğraf albümlerine alışkın büyüdü. Dijital ekranlardan çok, elle tutulan, sayfası çevrilen nesnelere değer veriyorlar. Bir hikâye kitabı tam bu boşluğu dolduruyor: hem fotoğraf gibi somut hem de bir hikâyenin akışını taşıyor.
Fableself'te yaptığımız iş şu: sizin gönderdiğiniz fotoğraflardan ve kısa notlardan yola çıkarak torun ile büyükanne ya da büyükbaba arasındaki ilişkiye özgün bir hikâye yazıyor, elle illüstre ediyoruz. Şablon kullanılmıyor, aynı kitap iki kez basılmıyor. Bu yüzden büyükanne büyükbabaya hediye olarak düşünüldüğünde kitap, çekmecede unutulan bir eşyadan çok, raftan inmeyen bir nesneye dönüşüyor.
İyi bir büyükanne büyükbaba hediyesi eşya değil, hatırlanmayı hak eden bir anı taşımalı.
Hangi anılar bir kitaba dönüşür
İnsanlar genelde "en özel" anıyı seçmeye çalışıyor: bir doğum günü, bir tatil. Ama en güçlü sahneler çoğu zaman gündelik olanlar.
Küçük ritüeller büyük anlam taşır
Her cumartesi büyükannenin mutfağında geçen sabahlar, büyükbabanın bahçede öğrettiği bir iş, telefonda anlatılan aynı fıkra. Bunlar sıradan görünür ama tam olarak ailenin özünü taşıyan sahnelerdir. Torununuzla büyükanne büyükbaba arasındaki hikâyeyi düşünürken kendinize sorun: hangi an sadece onlara ait?
En çok işe yarayan anı kategorileri şunlar:
- Büyükannenin ya da büyükbabanın öğrettiği bir tarif, bir el işi, bir oyun.
- Birlikte geçirilen düzenli bir gün; her pazar öğle yemeği, yaz tatilinde köy evi.
- Torunun küçükken söylediği unutulmaz bir cümle.
- Aile içindeki bir lakap ya da şaka.
- Zor bir dönemde büyükannenin ya da büyükbabanın yanında olduğu bir sahne.
Kuşaklar arasındaki bakış açısı
Torunlar büyükleriyle olan ilişkiyi çoğu zaman büyüdükçe fark ediyor. Kitap, çocukluğun o küçük anlarını yetişkin bir bakışla yeniden yazmaya, hatta büyükanne büyükbabaya kendi gözünden anlatmaya izin veriyor. Bu, hediyeyi sıradan bir jestten çıkarıp gerçek bir teşekküre dönüştürüyor.
Hangi fotoğraflar işe yarar
Fotoğraf seçimi konusunda kaygılanmaya gerek yok. Stüdyo kalitesi gerekmiyor, telefon fotoğrafları hatta eski, biraz solmuş fotoğraflar bile gayet iyi çalışıyor.
Yüz net görünsün. Çizimler yüz hatlarını referans alıyor, dolayısıyla en az birkaç fotoğrafta hem torunun hem büyükannenin ya da büyükbabanın yüzü net olsun.
Farklı yaşlardan fotoğraflar ekleyin. Torunun bebeklik fotoğrafı, büyükannenin gençlik fotoğrafı, hikâyeye zaman derinliği katıyor. İllüstrasyon bu farkı yakalayabiliyor.
Mekânlar da önemli. Köy evi, bahçe, mutfak, balkon. Hikâyede geçecek yerlerin fotoğrafı varsa illüstrasyon o mekânı da resmediyor, kitabı genel bir aile hikâyesinden sizinkine dönüştürüyor.
Genelde sekiz ile on beş fotoğraf yeterli oluyor. Fazlası sorun değil, daha çok malzeme demek.
Hangi illüstrasyon stili yakışır
Katalogda yirmi dört farklı illüstrasyon stilimiz var. Büyükanne büyükbaba hediyesi için bazı stiller özellikle öne çıkıyor.
Vintage gravür, geçmişe saygıyla bakan aileler için
Eski fotoğraf albümlerini andıran, sıcak ve nostaljik bir doku sunuyor. Uzun yıllara yayılan bir aile hikâyesini anlatırken çok doğru duruyor.
Suluboya, sıcak ve yumuşak bir ton için
Suluboya affedici bir teknik, ışığı yumuşatıyor. Bahçede geçen anları, mutfak sahnelerini anlatırken sıklıkla tercih ediliyor.
Japon ağaç baskısı ve empresyonist
Daha sakin, şiirsel bir hikâye anlatımı istiyorsanız bu iki stil de büyükanne büyükbaba temalı kitaplarda güzel sonuç veriyor. Tüm örnekleri stiller sayfasında inceleyebilirsiniz; karar vermeden önce örnek sayfalara bakmak, anlatmaktan çok daha hızlı fikir veriyor.
Ne zaman hazırlamaya başlamalı
Bu tür bir kitap iki günde hazırlanmıyor. Yazım, illüstrasyon ve baskı süreci toplamda birkaç hafta alıyor. Doğum günü, yılbaşı ya da bir aile toplantısı gibi belli bir tarihiniz varsa, en az üç dört hafta önceden başlamak rahat bir tempo sağlıyor. Son haftada aklınıza gelirse dijital prova çıktısını yazdırıp hediye etmek, kitabı sonra teslim etmek de makul bir ara çözüm.
Bir başka pratik nokta: eğer büyükanne ya da büyükbaba yaşça ileriyse ve fotoğraf arşivi dağınıksa, aile grubunda kısa bir mesajla "elinizde şu tarz fotoğraf var mı" diye sormak işe yarıyor. Genelde herkeste birkaç güzel kare çıkıyor, tek kişinin arşivine bağlı kalmaya gerek yok.
Torunlardan ortak hediye fikri
Birden fazla torun varsa kitabı ortak bir hediyeye dönüştürmek güzel bir seçenek. Her torunun kendi anısını, kendi cümlesini eklemesi kitabı daha zengin kılıyor. Küçük yaştaki torunlar bir cümle, büyükler bir paragraf yazabilir; hepsi aynı kitapta bir araya geliyor. Bu, hem hediyeyi paylaşılan bir emeğe çeviriyor hem de büyükanne büyükbabaya "hepimiz birlikte hazırladık" demenin en somut yolu oluyor.
Diğer hediyelerden farkı
Büyükanne büyükbabaya hediye pazarında çoğu ürün aynı kalıbı izliyor: hazır bir şablona isim ya da fotoğraf ekleniyor. Kolye, çerçeveli poster, üzerine tarih yazılmış bir tablo. Bunlar kötü değil ama omurgaları sizin ailenizin hikâyesi değil, şablon önce var siz sonra ekleniyorsunuz.
Fableself'te sıra tersine işliyor. Önce ailenizin hikâyesi var, kitap o hikâyenin etrafında yazılıp elle resmediliyor. Aynı kitap iki kez basılmıyor. Süreç şöyle işliyor: önce dijital bir prova hazırlanıyor, siz onayladıktan sonra ödeme alınıyor, yani beğenmediğiniz bir şey asla basılmıyor. Fotoğraflarınız gizli tutuluyor ve kargo sonrası siliniyor. Sürecin tamamını görmek isterseniz nasıl çalışır sayfası adım adım anlatıyor.
Sık sorulan sorular
Büyükanne büyükbabaya hediye için kaç fotoğraf göndermem gerekir? Sekiz ile on beş fotoğraf genelde yeterli oluyor, farklı açı ve yaşlardan olması illüstrasyonu güçlendiriyor.
Kitap hangi baskı seçenekleriyle geliyor? Petite, Standard ve Deluxe olmak üzere üç farklı edisyon sunuluyor, bütçenize göre seçebilirsiniz.
Kitap ne kadar sürede hazır oluyor? Yazım, illüstrasyon ve baskı toplamda birkaç hafta sürüyor, önemli bir tarihten en az üç dört hafta önce başlamak rahat oluyor.
Kitap Türkçe mi İngilizce mi olabiliyor? Kitaplar hem Türkçe hem İngilizce hazırlanabiliyor, iki dilli aileler için de uygun.
Torunun küçük olması bir sorun mu? Hayır. Küçük torunlar için hikâyeyi anne baba ya da diğer aile büyükleri kaleme alabilir, torun büyüdükçe kitabı kendisi de okuyabilir.
Son bir öneri
Hikâyeyi yazarken bize gönderdiğiniz notlarda çekingen davranmayın. Büyükannenin tuhaf bir alışkanlığı, büyükbabanın hep anlattığı bir fıkra, hatta küçük bir dırdırın komik tarafı. Bunları biz yumuşatıp doğru tona getiriyoruz, ama önce gerçek olması gerekiyor. En sevilen kitaplar, kusursuz değil gerçek olan kitaplar.
Büyükanne büyükbabaya hediye olarak bir kitabın yapabildiği şey aslında sade: bir ailenin arasındaki bağı okunabilir bir nesneye dönüştürmek. Yıllar sonra torunlar da onu raftan alıp okuyabilir. Hazır hissediyorsanız sipariş sayfasından küçük formu doldurarak başlayabilirsiniz, ilk adım sadece birkaç soru, fotoğraflar sonra.